Jaarrekening

Grondslagen jaarrekening

Grondslagen jaarrekening

Inleiding

De waarderingsgrondslagen en de grondslagen voor het bepalen van het resultaat zijn bedoeld als leidraad om de gepresenteerde financiële gegevens in de jaarrekening juist te interpreteren.

Algemeen
De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Schattingen
Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat de leiding van de instelling over verschillende zaken zich een oordeel vormt en dat de leiding schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Inherent aan het maken van schattingen is dat de werkelijke uitkomst kan afwijken.

Grondslagen voor waardering en resultaat
De waarderingsgrondslagen van de jaarrekening zijn gebaseerd op het BBV en vastgelegd in de Financiële Verordening. De activa worden gewaardeerd op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs, dan wel nominale waarde. De passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voor de jaarrekening is het lasten en-batenstelsel gebruikt. Dat betekent dat we lasten en baten hebben toegerekend aan het jaar waarin de diensten of goederen zijn geleverd. Winsten worden alleen in aanmerking genomen als ze gerealiseerd zijn. Verliezen en risico’s die hun oorsprong hebben in het boekjaar, worden opgenomen als zij bekend zijn geworden voor opstelling van de jaarcijfers.

Vaste activa

Immateriële vaste activa
De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Op de bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt lineair afgeschreven. De afschrijvingstermijn is dezelfde als die wordt gehanteerd voor soortgelijke eigen materiële activa.

Materiële vaste activa
Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen die direct gerelateerd zijn aan het actief.

Materiële vaste activa zijn fysiek aanwezige activa. De materiële vaste activa zijn naar de volgende categorieën in te delen:
• Activa met een economisch nut;
• Activa met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven (heffings-gerelateerd economisch nut);
• Activa in de openbare ruimte met maatschappelijk nut.

Financiële vaste activa
De waardering van de financiële vaste activa is gebaseerd op de historische kostprijs c.q. nominale waarde. Indien de marktwaarde van een financieel vast actief duurzaam lager is dan de aanschafwaarde vindt afwaardering tot de lagere marktwaarde plaats. Bij (dreigende) oninbaarheid van leningen wordt een voorziening gevormd die in mindering wordt gebracht op de boekwaarde van de lening. Op deelnemingen en effecten wordt niet afgeschreven. De werkelijke waarde kan afwijken van de nominale waarde.

Vlottende activa

Voorraden
De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijp maken). Rente op grondexploitaties wordt geactiveerd en is daarmee ook onderdeel van de vervaardigingsprijs. Voor tussentijdse winstneming wordt de Percentage of Completion methode toegepast. Deze methode houdt in dat naar rato van de gerealiseerde opbrengsten en kosten de winst wordt berekend.

Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar
De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid wordt een voorziening gevormd die in mindering wordt gebracht. Volgens de gekozen beleidslijn wordt er voor de vordering op openbare lichamen geen voorziening getroffen. Voor alle “overige debiteuren” wordt op basis van de ouderdomsanalyse een percentage van de hoofdsom als voorziening berekend.

Liquide middelen en overlopende activa
Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

Vaste passiva

Eigen vermogen
Reserves worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Voorzieningen
Volgens het BBV mag er een voorziening worden gemaakt in deze vier gevallen:
• Er zijn verplichtingen en verliezen waarvan de hoogte op de balansdatum niet zeker is, maar die wel redelijk ingeschat kunnen worden;
• Er zijn op de balansdatum risico’s die kunnen leiden tot verplichtingen of verliezen, waarvan de hoogte al redelijk in te schatten is;
• Er zullen kosten worden gemaakt in een volgend begrotingsjaar. Hiervoor mag een voorziening worden gevormd als het maken van die kosten zijn oorsprong mede in het huidige of in voorafgaande begrotingsjaren vindt en de voorziening is bedoeld om de lasten gelijk te verdelen over een aantal begrotingsjaren;
• Er worden bijdragen verstrekt aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b.
De voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale of contante waarde.

Vaste schulden > 1 jaar
Onder vaste schulden worden verstaan de schulden met een rente typische looptijd van 1 jaar of langer. De vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met de aflossingen.

Vlottende passiva
De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen
In de categorie niet uit de balans blijkende verplichtingen worden de meerjarige inkoopcontracten opgenomen tegen de resterende contractwaarde.

Grondslagen voor resultaatbepaling

Volledigheid opbrengsten CAK
Omdat de gemeente afhankelijk is van het CAK kan de gemeente zelf de volledigheid van de opbrengsten uit de eigen bijdragen van het CAK niet garanderen. Intern worden controles uitgevoerd om vast te stellen of het CAK cliënten volledig in hun administratie heeft opgenomen (waaronder controle melding cliënt en opgave CAK).

Personeelslasten
Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en overlopende verlofaanspraken.

Algemene uitkering
Met betrekking tot de verwerking van de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Deze uitspraak houdt in dat in de jaarrekening de algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling. Voor 2020 is er sprake van 1 uitzondering, het derde corona steunpakket. Ook deze uitspraak komt van de commissie BBV.

Dividend
Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend vastgesteld wordt.

Continuïteit
De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling.

Balans en toelichting

Balans

x € 1.000
Activa 31-12-2020 31-12-2019 Passiva 31-12-2020 31-12-2019
Vaste activa Vaste passiva
Immateriële vaste activa 1.052 1.095 Eigen vermogen 25.364 22.998
Materiële vaste activa 57.338 59.655 Voorzieningen 8.367 7.811
Financiële vaste activa 17.829 3.334 Vaste schulden 44.400 27.200
Totaal vaste activa 76.219 64.084 Totaal vaste passiva 78.131 58.009
Vlottende activa Vlottende passiva
Voorraden 539 1.597 Vlottende schulden 1.138 13.001
Uitzettingen 8.696 6.111 Overlopende passiva 17.882 5.648
Liquide middelen 6.245 577
Overlopende activa 5.452 4.289
Totaal vlottende activa 20.932 12.574 Totaal vlottende passiva 19.020 18.649
Totaal activa 97.151 76.658 Totaal passiva 97.151 76.658

Uitgebreide balans activa

x € 1.000
Activa 31-12-2020 31-12-2019
Vaste activa
Immateriële vaste activa
Bijdrage aan activa in eigendom van derden 1.052 1.095
Totaal immateriële vaste activa 1.052 1.095
Materiële vaste activa
Economisch nut 34.120 35.556
Economisch nut, dekking door heffing 11.253 11.924
Maatschappelijk nut 11.965 12.175
Totaal materiële vaste activa 57.338 59.655
Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen 260 260
RC-verhouding met het Rijk 15.830 1.329
Overige langlopende leningen 1.739 1.745
Totaal financiële vaste activa 17.829 3.334
Totaal vaste activa 76.219 64.084
Vlottende activa
Voorraden
Onderhanden werk bouwgronden in exploitatie woningbouwterreinen -1.506 -613
Onderhanden werk bouwgronden in exploitatie bedrijventerreinen 2.695 2.972
Voorziening nog uit te voeren werken - -136
Verliesvoorziening -650 -764
Voorraad woningen - 138
Totaal voorraden 539 1.597
Uitzettingen < 1 jaar
Vorderingen op openbare lichamen 3.375 3.899
Overige vorderingen 5.321 2.212
Totaal uitzettingen < 1 jaar 8.696 6.111
Liquide middelen
Banken 6.245 577
Totaal liquide middelen 6.245 577
Overlopende activa
Overige overlopende activa 5.452 4.289
Totaal overlopende activa 5.452 4.289
Totaal vlottende activa 20.932 12.574
Totaal activa 97.151 76.658
Verschuldigde vennootschapsbelasting nihil nihil

Uitgebreide balans passiva

x € 1.000
Passiva 31-12-2020 31-12-2019
Vaste passiva
Eigen vermogen
Algemene reserve 17.105 10.211
Bestemmingsreserves 6.153 6.194
Saldo van rekening 2.106 6.593
Totaal Eigen vermogen 25.364 22.998
Voorzieningen
Voorzieningen 8.367 7.811
Totaal voorzieningen 8.367 7.811
Vaste schulden
Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen 44.400 27.200
Totaal vaste schulden 44.400 27.200
Totaal vaste passiva 78.131 58.009
Vlottende passiva
Vlottende schulden
Overige vlottende schulden 1.138 13.001
Totaal vlottende schulden 1.138 13.001
Overlopende passiva
Overige overlopende passiva 17.882 5.648
Totaal overlopende passiva 17.882 5.648
Totaal vlottende passiva 19.020 18.649
Totaal passiva 97.151 76.658
Niet uit de balans blijkende verplichtingen:
Gewaarborgde leningen en garantstellingen 39.520 31.001
Huur en leasecontracten 0 0
39.520 31.001

Vaste activa

De vaste activa bestaan uit immateriële vaste activa; materiële vaste activa en financiële vaste activa. Per onderdeel wordt een nadere toelichting/specificatie gegeven.

x € 1.000
Vaste activa Boekwaarde 31-12-2019 Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Aflossingen Bijdragen van derden Boekwaarde 31-12-2020
Immateriële vaste activa 1.095 - - 43 - - 1.052
Materiële vaste activa 59.655 2.395 1.192 3.289 - -231 57.338
Financiële vaste activa 3.334 14.627 - - 132 - 17.829
Totaal 64.084 17.022 1.192 3.332 132 -231 76.219

Immateriële vaste activa

x € 1.000
Immateriële vaste activa Boekwaarde 31-12-2019 Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Bijdragen van derden Boekwaarde 31-12-2020
Activa in eigendom van derden 1.095 - - 43 - 1.052
Totaal 1.095 - - 43 1.052
Specificatie immateriële vaste activa Boekwaarde 31-12-2019 Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Bijdragen van derden Boekwaarde 31-12-2020
Activa in eigendom van derden betreft:
Bijdrage huisvesting bibliotheek Gorredijk 1.095 - - 43 - 1.052

Materiële vaste activa

De materiële vaste activa zijn te verdelen in materiële vaste activa met een economisch nut, economisch nut met een dekking door heffing en maatschappelijk nut.

x € 1.000
Materiële vaste activa Boekwaarde 31-12-2019 Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Bijdragen van derden Boekwaarde 31-12-2020
Economisch nut
Bedrijfsgebouwen 25.008 467 47 1.199 - 24.229
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 4.102 - - 343 - 3.759
Overige machines 1.207 169 - 199 - 1.177
Overige materiële vaste activa 434 - - 179 - 255
Vervoermiddelen 412 347 - 74 - 685
Gronden en terreinen 10.826 - 868 - - 9.958
Voorziening gronden en terreinen -6.432 489 - - - -5.943
Totaal economisch nut 35.557 1.472 915 1.994 - 34.120
Economisch nut, dekking door heffing
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 12.808 - - 563 - 12.245
Voorziening vervanging en verbetering riool -884 123 - - -231 -992
Totaal economisch nut, dekking door heffing 11.924 123 - 563 -231 11.253
Maatschappelijk nut
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 11.795 800 277 688 - 11.630
Overig 379 - - 44 - 335
Totaal maatschappelijk nut 12.174 800 277 732 - 11.965
Totaal 59.655 2.395 1.192 3.289 -231 57.338

Toelichting materiële vaste activa

Er zijn geen afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen geweest in 2020.

De voorziening vervanging en verbetering riool wordt toegelicht bij voorzieningen onder de passiva.

Financiële vaste activa

x € 1.000
Financiële vaste activa Boekwaarde 31-12-2019 Investeringen Desinvesteringen Aflossingen Boekwaarde 31-12-2020
Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen 260 - - - 260
Rc-verhouding met het Rijk (schatkist) 1.329 14.501 - - 15.830
Overige langlopende leningen 1.745 126 - 132 1.739
Totaal 3.334 14.627 - 132 17.829
x € 1.000
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen Aantal aandelen Boekwaarde 31-12-2020 Boekwaarde 31-12-2019
Deelneming Caparis NV 3.465 3 3
Deelneming Afvalsturing Friesland BV 120 54 54
Deelneming Fryslân Miljeu NV 11.381 52 52
Deelneming BNG Bank NV 66.651 151 151
Deelneming Publiek Belang Elektriciteitproductie BV 34.746 - -
Deelneming CBL Vennootschap BV - - -
Deelneming Claim Staat Vennootschap BV 464 - -
Totaal 260 260

Toelichting kapitaalverstrekking aan deelnemingen

De deelneming CBL Vennootschap BV is in 2020 geliquideerd.


x € 1.000
Overige langlopende leningen Oorspr. Bedrag Begin looptijd Einde looptijd Boekwaarde 31-12-2019 Opname 2020 Aflossing 2020 Boekwaarde 31-12-2020 Aflossing totaal
A. Leningen aan woningbouwcorporaties - - - - - - - -
Totaal leningen aan woningbouwcorporaties - - - - -
B. Overige langlopende geldleningen
Stichting Volkskrediet Leeuwarden 77 divers divers 77 - - 77 -
SVN Startersleningen 1.405 divers divers 1.064 112 110 1.066 339
SVN Blijversleningen 8 2020 2028 8 8 -
Totaal overige langlopende geldleningen 1.490 1.141 120 110 1.151 339
C. Renteloze leningen
Korfbalvereniging LDODK 75 2017 2031 60 - 5 55 20
Voetbalvereniging Gorredijk 78 2017 2031 58 - 5 53 25
Vereniging PCBO Ureterp 200 2010 2024 58 - 12 46 154
Rekening courant SVN - nvt nvt 428 6 - 434 -
Totaal renteloze leningen 353 604 6 22 588 199
Totaal bedrag balans 1.843 1.745 126 132 1.739 538

Vlottende activa

x € 1.000
Vlottende activa 31-12-2020 31-12-2019
Voorraden 539 1.597
Uitzettingen 8.696 6.111
Liquide middelen 6.245 577
Overlopende activa 5.452 4.289
Totaal 20.932 12.574

Voorraden

x € 1.000
Voorraden 31-12-2020 31-12-2019
Onderhanden werk bouwgronden in exploitatie woningbouwterreinen -1.506 -613
Onderhanden werk bouwgronden in exploitatie bedrijventerreinen 2.695 2.972
Voorziening nog uit te voeren werken - -136
Verliesvoorziening -650 -764
Voorraad woningen - 138
Totaal 539 1.597
x € 1000
Onderhanden werk Bouwgrond in exploitatie Boekwaarde 1-1-2020 Herrubricering Kosten 2020 Opbrengsten 2020 Winstnemingen 2020 Boekwaarde 31-12-2020 Verliesvoorziening 2020 Balanswaarde 31-12-2020
Woningbouwterreinen
Frieschepalen-Locatie De Skans 55 19 - -19 93 - 93
Gorredijk-Loevestein fase 4 west -66 83 864 -847 - -847
Gorredijk-Loevestein fase 4 oost - 746 - 746 - 746
Hemrik-Fabryksleane 85 24 407 -35 -263 - -263
Lippenhuizen-De Wiken -40 20 445 -253 -212 - -212
Terwispel-Kolderveen -6 3 - -3 - -3
Tijnje-Riperwalden 89 3 68 24 - - -
Ureterp-Noord -281 6 - - -275 - -275
Ureterp-De Hege Kamp -184 80 1.395 -988 -511 - -511
Wijnjewoude-Zuidwest -265 77 77 -31 -234 - -234
Totaal -613 1.061 3.256 -1.302 -1.506 - -1.506
Bedrijventerreinen
Gorredijk-Industrie 2.972 64 341 - 2.695 650 2.045
Totaal 2.972 64 341 - 2.695 650 2.045
Voorziening nog uit te voeren werken -136 136 - - - - - -
Totaal -136 - - - - - -
Totaal 2.223 1.125 3.597 -1.302 1.189 650 539
x € 1.000
Verliesvoorziening Boekwaarde 31-12-2019 Mutaties Boekwaarde 31-12-2020
Tijnje-Riperwalden 57 -57 0
Gorredijk-Industrie 707 -57 650
Totaal 764 -114 650
x € 1.000
Voorraad woningen Boekwaarde 31-12-2019 Boekwaarde 31-12-2020
Ringenoldusstrjitte 5 Gorredijk 138 -
Totaal 138 -

Toelichting bouwgrond in exploitatie

De voorraad bouwgrond in exploitatie (BIE) wordt gevormd door gronden in eigendom van de gemeente waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld.

De boekwaarde van de BIE bedraagt eind 2020  € 1.189.000. Na verwerking van de verliesvoorziening blijft een balanswaarde van € 539.000 over. Rekening houdend met de nog te maken kosten en de te verwachten opbrengsten kunnen de diverse complexen op termijn worden afgesloten met een voordelig resultaat van in totaal € 1.9 miljoen. Hierbij wordt echter wel de kanttekening geplaatst dat het behalen van dit resultaat voor een belangrijk deel afhankelijk is van economische factoren. Het "economische tij” is van grote invloed op de verkoopopbrengsten. Een vertraging of uitval van de verkopen verlaagt de winstgevendheid van de complexen. De resultaten van de in exploitatie genomen gronden (BIE) worden per complex gespecificeerd in het bijlagenboek bij de verantwoording.

De voorziening “nog uit te voeren werken” werd tot en met 2019 gepresenteerd als correctie op de boekwaarden van de voorraad bouwgronden in exploitatie.  Met ingang van 2020 wordt de waarde van deze voorziening gerubriceerd onder de voorzieningen.

x € 1000
Prognose Grondexploitaties per 31-12-2020 Boekwaarde 31-12-2020 Nog te maken kosten Nog te ontvangen bijdragen Opbrengst verkopen Resultaat (-=neg.) Looptijd t/m Kavels beschikbaar Te verkopen in m2 Op schema
Woningbouwterreinen
Frieschepalen-Locatie De Skans 93 47 - 237 97 2022 4 1.508 ja
Gorredijk-Loevestein fase 4 west -847 1.065 - 290 72 2023 14 3.190 nee 2)
Gorredijk-Loevestein fase 4 oost 746 2.386 - 3.392 260 2028 49 18.211 ja
Hemrik-Fabryksleane -263 227 - - 36 2021 - - ja 1)
Lippenhuizen-De Wiken -212 94 - - 118 2021 - - ja 1)
Terwispel-Kolderveen -3 29 - 38 12 2021 "overhoek" 10.920 nee 2)
Tijnje-Riperwalden - - - - - 2020 - - 3)
Ureterp-Noord -275 266 - 340 349 2023 3 1.595 nee 2)
Ureterp-De Hege Kamp -511 945 - 1.913 1.479 2023 14 9.587 ja
Wijnjewoude-Zuidwest -234 101 - - 133 2021 - - ja 1)
Totaal -1.506 5.160 - 6.210 2.556 84 45.011
Bedrijventerreinen
Gorredijk-Industrie 2.695 775 - 2.820 -650 2027 17 45.095 nee 2)
Totaal 2.695 775 - 2.820 -650 17 45.095
Totaal 1.189 5.935 - 9.030 1.906 0 101 90.106
1) Alle kavels zijn verkocht
2) Vertraging in de kavelverkoop
3) Complex afgesloten

De bedragen in de kolommen "nog te maken kosten" en "nog te ontvangen bijdragen" zijn gebaseerd op de meest recente exploitatieopzetten.

Uitzettingen <1 jaar

x € 1.000
Uitzettingen < 1 jaar 31-12-2020 31-12-2019
Vorderingen op openbare lichamen 3.375 3.899
Overige vorderingen 5.321 2.212
Totaal 8.696 6.111
x € 1.000
Vorderingen op openbare lichamen 31-12-2020 31-12-2019
BTW Compensatiefonds 3.257 3.657
Debiteuren openbare lichamen 118 242
Totaal 3.375 3.899
x € 1.000
Overige vorderingen 31-12-2020 31-12-2019
Debiteuren algemeen 1.169 398
Debiteuren belastingen 2.562 270
Voorziening oninbaarheid - 715 - 783
Terugvordering en verhaal, leenbijstand 1.087 1.129
Krediethypotheken 587 514
BBZ 631 684
Totaal 5.321 2.212

Toelichting overige vorderingen

Bij debiteuren algemeen wordt de sterke stijging ten opzichte van 2019 veroorzaakt door de verkoop van het  pand Bordena in Beetsterzwaag, de ontvangst is in 2021 per bank ontvangen.

Bij  debiteuren belastingen wordt de stijging veroorzaakt door de oplegging van de nota's precariobelasting waarvan de betaling in 2021 plaats heeft gevonden.

De voorziening oninbaarheid bestaat voor een belangrijk deel uit vorderingen op basis van diverse sociale zekerheidsuitkeringen (Algemene bijstand c.a.). De inbaarheid van deze vorderingen wordt jaarlijks beoordeeld. Op grond van de uitgevoerde beoordeling wordt de voorziening indien nodig aangepast.

Liquide middelen

x € 1.000
Liquide middelen 31-12-2020 31-12-2019
Banken 6.245 577
Totaal 6.245 577

Overlopende activa

x € 1.000
Overlopende activa 31-12-2020 31-12-2019
Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen die tlv
de volgende begrotingsjaren komen 5.452 4.289
Totaal 5.452 4.289
x € 1.000
Specificatie 31-12-2020 31-12-2019
Nog op te leggen aanslagen boekjaar 1.436 2.600
Nog te verrekenen voorschotten in afwachting toekenning uitkering 3.676 606
Nog te ontvangen overig 340 1.083
Totaal 5.452 4.289

Vaste passiva

x € 1.000
Vaste passiva 31-12-2020 31-12-2019
Eigen vermogen 25.364 22.998
Voorzieningen 8.367 7.811
Vaste schulden 44.400 27.200
Totaal 78.131 58.009
x € 1.000
Eigen vermogen 31-12-2020 31-12-2019
Algemene reserve 17.105 10.211
Bestemmingsreserves 6.153 6.194
Saldo van de rekening 2.106 6.593
Totaal 25.364 22.998

Reserves

x € 1.000
Reserves Saldo 31-12-2019 Stortingen Onttrekkingen Saldo 31-12-2020
Algemene Reserve 10.211 8.492 1.598 17.105
Bestemmingsreserves 6.194 504 545 6.153
Totaal 16.405 8.996 2.143 23.258
Algemene reserve Saldo 31-12-2019 Stortingen Onttrekkingen Saldo 31-12-2020
Saldo 31-12-2019 10.211
Stortingen
Resultaat 2019 6.593
Vrijval precario-Perspectiefbrief 2020 1.900
Budgetoverhevelingen van 2019 naar 2020
Energie 238
Koaibosk 15
Asbestsanering Bûtewei Ureterp 38
OWO-Bedrijfsvoering 76
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 39
Gidsgelden 25
Overig
Amendement bezuiniging Sweachsterwei 100
Saldo begroting 2020 1.068
Totaal 10.211 8.493 1.599 17.105
Bestemmingsreserves Programma Saldo 31-12-2019 Stortingen Onttrekkingen Saldo 31-12-2020
Reserve organisatiedoelstellingenfonds 0 336 6 - 342
Reserve onderhoud verharding BKP 2 - 248 248 -
Reserve onderhoud wegen 2 - - - -
Reserve recreatie en toerisme 3 337 205 55 487
Reserve De Treffer 4 263 - - 263
Reserve huisvesting basisonderwijs 4 4.121 1 5 4.117
Reserve huisvesting speciaal onderwijs 4 428 9 - 437
Reserve verbouw dorpshuizen 6 55 30 - 85
Reserve zwembad Bakkeveen 6 74 - 37 37
Reserve riolering 7 86 - - 86
Reserve komplannen 8 136 5 - 141
Reserve invoering omgevingswet 8 358 - 200 158
Totaal 6.194 504 545 6.153

Toelichting algemene reserve

Het saldo van de algemene reserve bestaat uit een buffer en een vrij besteedbaar deel. De buffer is door de gemeenteraad vastgesteld. Deze buffer is gevormd om eventuele onvoorziene tegenvallers op te vangen.  De buffer bedraagt € 7.500.000.

Het vrij besteedbare deel is het bedrag dat bijvoorbeeld beschikbaar is voor de financiering van lasten waarvoor op geen enkel andere wijze dekking kan worden gevonden. Daarnaast behoort het vrij besteedbare deel tot het reguliere weerstandsvermogen van de gemeente.

Het resultaat 2019 van € 6.593.000 is in de algemene reserve gestort. Bij het vaststellen van de Perspectiefbrief 2020 is een bedrag van € 1.900.000 aan precario gestort.

Voor budgetoverhevelingen is er  € 431.000 onttrokken, dit gaat om budgetten die bij de jaarrekening 2019 zijn overgegaan naar begrotingsjaar 2020.

Bij het vaststellen van de begroting 2020 is via een amendement besloten om niet € 200.000 maar € 100.000 te bezuinigen op het verkeersveilig maken van de Sweachsterwei, incidenteel wordt hiervoor € 100.000 onttrokken aan het vrije deel van de algemene reserve. Daarnaast is het saldo van de begroting 2020 van € 1.068.000 onttrokken.

Toelichting bestemmingsreserves

Programma 0

Reserve organisatiedoelstellingsfonds

De doelstelling van deze egalisatiereserve is het egaliseren van kosten die verband houden met organisatieontwikkeling, mobiliteitsbevordering en uitstroom van personeel als gevolg van bezuinigingen en/of OWO-samenwerking. De egalisatie over 2020 betreft een storting van € 6.000 in deze reserve.

Programma 2

Reserve onderhoud verharding BKP

Deze reserve heeft als doel het egaliseren van de kosten die verband houden met onderhoud verharding BKP. In 2020 is een storting gedaan van € 248.000 en daarnaast is € 248.000 voor dit doel besteed.

Reserve onderhoud wegen

Deze reserve heeft als doel het egaliseren van onderhoudskosten wegen. In 2020 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

Programma 3

Reserve recreatie en toerisme

Het saldo van de baten (toeristenbelasting) en lasten (kosten van recreatie) wordt aan deze reserve onttrokken of toegevoegd. 

Programma 4

Reserve De Treffer

Het doel van deze reserve is het dekken van de kosten die samenhangen met de bouw van De Treffer die direct afgeboekt mogen worden. In 2020 zijn er geen mutaties geweest.

Reserve huisvesting basisonderwijs

Deze reserve heeft als doel het egaliseren van de kosten van huisvesting van het basisonderwijs. Er is in 2020 € 1.000 gestort en € 5.000 onttrokken aan deze reserve.

Reserve huisvesting speciaal onderwijs

Deze reserve heeft als doel het egaliseren van de kosten van huisvesting van het speciaal onderwijs. In 2020 is er € 9.000 toegevoegd aan deze reserve.

Programma 6

Reserve verbouw dorpshuizen

Het dorpshuizenbeleid is gebaseerd op het uitgangspunt dat elk dorp beschikt over een openbare accommodatie voor sociale- en culturele activiteiten. Het doel van deze reserve is het dekken van de gemeentelijke bijdrage in de kosten van verbouwing van dorpshuizen. Elk jaar wordt € 30.000 in deze reserve gestort. In 2020 is er niets aan deze reserve onttrokken.

Reserve zwembad Bakkeveen

Deze reserve is bedoeld voor een impuls voor zwembad Bakkeveen. In 2020 is € 37.000 aan deze reserve onttrokken ten behoeve van de verbouwing Dúndelle voor de huisvesting van het toeristisch informatiepunt (TIP).

Programma 7

Reserve riolering

Deze reserve heeft een egalisatiefunctie. In 2020 waren geen mutaties noodzakelijk.

Programma 8

Reserve komplannen

De reserve komplannen heeft een egalisatiefunctie. In 2020 is voor € 5.000 geëgaliseerd. 

Reserve invoering omgevingswet

Deze reserve heeft een egalisatiefunctie. De invoeringskosten van de omgevingswet 2020 van  € 200.000 zijn onttrokken aan deze reserve. Deze onttrekking was geraamd € 209.000.

Voorzieningen

x € 1.000
Voorzieningen Saldo 31-12-2019 Herrubricering Stortingen Aanwen- dingen Vrijval Saldo 31-12-2020
Voorziening wethouderspensioenen 4.168 - 266 105 - 4.329
Voorziening strategisch personeelsplan (SPP) 404 - - 147 108 149
Voorziening groot onderhoud rioleringen 1.664 - 231 125 - 1.770
Voorziening beheersplan kunstwerken 1.073 - 258 132 - 1.199
Voorziening onderhoud gebouwen 177 - 928 723 - 382
Voorziening begraafrechten 324 - 120 - 33 411
Voorziening nog uit te voeren werken - 136 - 9 - 127
Totaal 7.810 136 1.803 1.241 141 8.367

Voorziening wethouderspensioenen

Het pensioen voor wethouders is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). De pensioenpremie wordt op het salaris van de wethouder ingehouden. Deze wordt gestort in de kas van de gemeente in plaats van bij een pensioenfonds. Gemeenten hebben op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) de taak om hiervoor een voorziening te vormen. Daarmee is zichtbaar voor welk bedrag oud- en zittende wethouders pensioen hebben opgebouwd. De gehanteerde rekenrente is gebaseerd op een jaarlijkse circulaire van het ministerie van BZK hierover.

In 2020 is uit de voorziening € 105.000 aan pensioenen uitgekeerd.  Op basis van de actuariële berekeningen was een toevoeging € 266.000 noodzakelijk. 

Voorziening strategisch personeelsplan (SPP)

In 2020 is € 147.000 uitbetaald ten behoeve van aangegane verplichtingen in verband mobiliteit van personeel. Daarnaast is gebleken dat € 108.000 vrij kan vallen. 

Voorziening groot onderhoud rioleringen 

In 2020 waren de kosten voor groot onderhoud € 125.000. Er is € 231.000 gedoteerd. Hiervan is € 300.000 de jaarlijkse storting conform het Gemeentelijk Rioleringsplan 2015-2020 (GRP). Deze dotatie is verlaagd met € 69.000 in verband met het nieuwe Gemeentelijk Watertakenprogramma 2020-2025 (GWP). 

Voorziening vervanging en verbetering riool

De voorziening heeft als doel het dekken van de kosten van toekomstige investeringen in de vervanging en verbetering van het riool. Deze voorziening is conform de verslaggevingsvoorschriften in mindering gebracht op de investeringen in de riolering (zie de toelichting op de materiële vaste activa) en komt daarom niet voor op deze lijst met voorzieningen. Er is € 231.000 gestort (€ 300.000 jaarlijkse storting conform GRP minus een correctie van € 69.000 in verband met het nieuwe GWP) en er is € 123.000 aan kosten voor onder andere Project Klein Groningen in mindering gebracht op de voorziening.

Voorziening beheersplan kunstwerken

In 2020 zijn de kosten voor groot onderhoud aan kunstwerken van € 132.000 onttrokken aan deze voorziening. Op basis van het meerjarig onderhoudsplan is € 258.000 aan de voorziening toegevoegd.

Voorziening onderhoud gebouwen 

Op basis van het meerjarenonderhoudsplan is voor de komende 10 jaar € 905.000 toegevoegd aan deze voorziening. Daarnaast is er € 23.000 subsidie voor instandhouding monumenten ontvangen. In totaal is er € 928.000 gestort in de voorziening.  De kosten voor het groot onderhoud van € 723.000 zijn ten laste van de voorziening gebracht.

Voorziening begraafrechten

De verslaggevingsvoorschriften geven aan dat ontvangen begraafrechten die betrekking hebben op meerdere jaren opgenomen dienen te worden in een voorziening.  Er is € 120.000 gestort en het deel van de voorziening dat betrekking heeft op 2020 is vrijgevallen, dit betrof € 33.000.

Voorziening nog uit te voeren werken

Met ingang van 2020 wordt deze voorziening gerubriceerd onder de voorzieningen (voorheen werd deze gepresenteerd als correctie op de boekwaarden van de voorraad bouwgronden in exploitatie). In 2020 is € 9.000 aan kosten voor het woonrijp maken van Voltawerk in Gorredijk ten laste van de voorziening gebracht.

Vaste schulden

x € 1.000
Vaste schulden Oorspronkelijk bedrag Rente % Einde looptijd Boekwaarde 31-12-2019 Opname 2020 Aflossing 2020 Boekwaarde 31-12-2020 Aflossing totaal Rente 2020
Opgenomen leningen BNG
109980 20.000 0,800% 2025 12.000 - 2.000 10.000 10.000 89
112212 16.000 1,252% 2038 15.200 - 800 14.400 1.600 188
1-30813 20.000 -0,090% 2040 0 20.000 0 20.000 - -
Totaal 56.000 27.200 20.000 2.800 44.400 11.600 277

De vaste schulden betreffen door de gemeente aangetrokken langlopende geldleningen bij de Bank Nederlandse Gemeenten.

Vlottende passiva

x € 1.000
Vlottende passiva 31-12-2020 31-12-2019
Netto vlottende schulden 1.138 13.001
Overlopende passiva 13.450 5.648
Totaal 14.588 18.649
x € 1.000
Netto vlottende schulden 31-12-2020 31-12-2019
Kasgeldleningen - 11.000
Crediteuren 1.138 2.001
Totaal 1.138 13.001

Onder netto-vlottende schulden worden verstaan die schulden die een rente typische looptijd kennen die korter is dan één jaar.

Overlopende passiva

x € 1.000
Overlopende passiva 31-12-2020 31-12-2019
Verplichtingen die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen 4.116 4.852
Ontvangen voorschotten voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van volgende begrotingsjaren 13.766 796
Totaal 17.882 5.648
x € 1.000
Ontvangen voorschotten 31-12-19 Toevoegingen Uitgaven 31-12-2020
Regiodeal ZO Friesland - 7.011 1.387 5.624
TOZO - 3.564 - 3.564
Proeftuin Aardgasvrije Wijk - 3.452 - 3.452
Project Ervaren & Turf 460 - 126 334
De Vlecke Gorredijk 302 - 38 264
Energiestransitie - 202 - 202
Coronasteunpakket - 133 - 133
Lokaal Onderwijs Achterstanden Beleid - 47 - 47
GVVP Sweachsterwei - 72 - 72
Nedvang Zwerfafval - 44 - 44
Overig 34 4 8 30
Totaal 796 14.529 1.559 13.766

Niet uit de balans blijkende verplichtingen

Borgstellingen:

Onze gemeente staat per 31 december 2020 borg voor € 39.520.000.  Dit betreft 50% en 100% gewaarborgde geldleningen (€ 37.901.000) en borgstellingen gemeentegaranties (€ 1.619.000 )Het bedrag is, conform de verslaggevingseisen, buiten de balans onder passiva verantwoord. In 2020 is het bedrag aan indirect gegarandeerde geldleningen waarborg 50% WSW en NWB toegenomen met € 17.810.000.

Gemeentegarantie:

De borgstellingen in het kader van de regeling “gemeentegarantie” (particuliere woningbezitters) hebben betrekking op 50 verstrekte hypotheken (adressen). Deze afgegeven garanties lopen af, er komen geen nieuwe garanties bij. De verstrekte gemeentegarantie met het hoogste saldo is per ultimo 2020 € 105.957. Het gemiddelde gegarandeerde bedrag is € 30.852. Gezien de hoogte van de gegarandeerde leningen zal de waarde van de betreffende woningen hoger zijn dan het gegarandeerde bedrag. Het risico voor onze gemeente is daarom beperkt.

x € 1.000
Gegarandeerde geldleningen Waarborg 100% Geldnemer Oorspr Bedrag Restant lening 31-12-2019 Restant lening 31-12-2020
BNG
Woningbouw WoonFriesland 187 187 188
Woningbouw WoonFriesland 381 381 381
Woningbouw WoonFriesland 446 356 337
Woningbouw WoonFriesland 990 697 652
Woningbouw WoonFriesland 1.067 703 653
Dorpshuis Beetsterzwaag De Buorskip 140 44 34
Diversen
Garantstelling hypotheken Inwoners/personeel 1.882 1.618
Totaal 100% borgstelling 3.211 4.250 3.863
x € 1.000
Indirect gegarandeerde geldleningen* Waarborg 50% Geldnemer Oorspr Bedrag Restant lening 31-12-2019 Restant lening 31-12-2020
BNG
WSW Stichting Elkien 7.500 7.500 7.500
WSW Stichting Elkien 994 896 799
WSW Stichting Elkien 8.160 - 8.160
WSW Stichting Elkien 2.040 2.040 2.040
WSW Stichting Elkien 12.500 2.500 2.500
WSW Stichting Elkien 15.100 3.020 3.020
WSW Stichting Elkien 7.400 1.480 1.480
WSW Stichting Elkien 10.000 5.200 5.200
WSW Stichting Elkien 9.000 1.800 1.800
WSW Stichting Elkien 2.500 2.500 2.500
WSW Stichting Elkien 9.400 - 9.400
WSW Stichting Elkien 600 - 600
WSW WoonFriesland 3.700 3.700 3.700
WSW Woonzorg Nederland 3.780 1.701 1.449
Ned. Waterschaps Bank
WSW Stichting Elkien 3.500 3.500 3.500
WSW WoonFriesland 16.000 16.000 16.000
WSW Woonzorg Nederland 1.665 1.665 1.665
Totaal 113.839 53.502 71.313
Hiervan 50% indirect gegarandeerd 26.751 35.657
Totale borgstellingen 31-12-2020 219.184 31.001 39.520

Overige niet uit de balans blijkende verplichtingen

Huurovereenkomst brandkranen

Het betreft hier een overeenkomst met Vitens (het waterleidingbedrijf) voor onbepaalde tijd.

Afvalverwerking, straatvegen en kolken zuigen

Met Omrin is een overeenkomst voor onbepaalde tijd afgesloten. De kosten voor afvalverwerking, straatvegen en kolken zuigen bedragen jaarlijks € 1.143.000.

Overeenkomst Accountantsdiensten

Er is een nieuwe overeenkomst voor accountantsdiensten afgesloten met HZG accountants en adviseurs. De overeenkomst is van kracht met ingang van het boekjaar 2020 en heeft een looptijd van vier jaar en eindigt wanneer de accountantsdiensten over het boekjaar 2023 zijn afgerond. De overeenkomst kan tweemaal verlengd worden met één boekjaar. Omdat deze dienst in OWO verband is aanbesteed komt 1/3 deel ten laste van onze gemeente. De kosten per jaar voor onze gemeente bedragen € 48.000 (1/3 deel van € 144.000).

Overeenkomst onderhoud groen

Deze overeenkomsten zijn aangegaan voor bepaalde tijd. Deze hebben een looptijd van twee jaar, met ingang van juni 2017. De overeenkomst kan maximaal tweemaal één jaar verlengd worden. De kosten bedragen € 350.000 per jaar.

Buurtsportwerk 

In 2018 is een overeenkomst met Stichting Sport Frylân gesloten voor 4 jaar, looptijd 2018-2021 voor uitvoering van het project Buurtsportwerk Opsterland 2018-2021. De contractwaarde bedraagt € 1.801.300 voor de gehele looptijd van het contract.

Overzicht van baten en lasten met toelichting

Toelichting

Begrotingsrechtmatigheid

De door de raad vastgestelde begroting en begrotingswijzigingen zijn de norm voor de begrotingsrechtmatigheid. Bestedingen boven het vastgestelde begrotingsbedrag (lasten) per programma die niet door de raad zijn geautoriseerd zijn strikt genomen onrechtmatig. Er kunnen verschillende soorten begrotingsafwijkingen worden onderkend. Het hangt dan van de reden af of de overschrijding meetelt in het oordeel van de accountant. Uit onderstaande tabel blijkt dat er bij enkele programma's een overschrijding is bij de lasten. We hebben geconstateerd dat deze overschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en niet eerder bekend waren. De overschrijdingen vallen daarmee in de categorie “onrechtmatig, maar telt niet mee voor het oordeel”.

Wij verzoeken de raad deze overschrijdingen alsnog te autoriseren door middel van het vaststellen van de Jaarstukken 2020. Voor een toelichting op de overschrijding verwijzen we naar de financiële analyses bij de betreffende programma's.

Overzicht baten en lasten jaarrekening 2020

x € 1.000
Programma Begroting 2020 Begroting 2020 (incl wijzigingen) Realisatie 2020
0 Bestuur en ondersteuning
Baten 1.647 1.646 2.211
Lasten 4.625 3.490 4.552
Saldo -2.978 -1.844 -2.341
1 Veiligheid
Baten 45 45 8
Lasten 1.922 1.922 1.919
Saldo -1.877 -1.877 -1.911
2 Verkeer en vervoer
Baten 188 188 190
Lasten 3.580 3.580 3.410
Saldo -3.391 -3.391 -3.219
3 Economie
Baten 323 369 875
Lasten 643 728 1.001
Saldo -320 -359 -126
4 Onderwijs
Baten 399 399 350
Lasten 3.148 3.148 2.960
Saldo -2.749 -2.749 -2.609
5 Sport, cultuur en recreatie
Baten 215 215 436
Lasten 6.025 6.108 6.321
Saldo -5.810 -5.893 -5.885
6 Sociaal domein
Baten 9.360 9.311 12.254
Lasten 35.998 36.615 40.126
Saldo -26.638 -27.304 -27.872
7 Volksgezondheid en milieu
Baten 6.415 6.415 6.792
Lasten 6.964 7.413 7.572
Saldo -549 -998 -781
8 Bouwen, wonen en gronden
Baten 2.355 3.600 5.792
Lasten 2.694 3.818 4.785
Saldo -339 -218 1.008
Algemene dekkingsmiddelen
Baten
OZB 4.479 4.452 4.532
Precariobelasting 1.900 1.900 2.315
Gemeentefonds 47.646 48.188 49.395
Dividend 190 190 85
Financieringsfunctie 5 5 42
Lasten
OZB 1.251 743 758
Saldo 52.969 53.991 55.612
Overhead
Baten 350 350 691
Lasten 9.141 9.853 10.201
Saldo -8.791 -9.503 -9.510
Resultaat voor bestemming -472 -144 2.365
Mutaties reserves
Baten 936 2.508 2.143
Lasten 464 2.364 2.403
Saldo -472 -144 260
Resultaat na bestemming -0 - 2.106

Totaaloverzicht baten en lasten

x € 1.000
Exploitatie Realisatie 2019 Begroting 2020 (primair) Begroting 2020 (incl wijzigingen) Realisatie 2020 Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten 88.131 77.059 77.417 83.604 6.186
Baten 86.413 75.517 77.273 85.969 8.696
Saldo voor bestemming -1.717 -1.542 -144 2.365 2.510
Mutaties reserves
Lasten 1.023 464 2.364 2.404 40
Baten 9.332 836 2.509 2.144 -365
Saldo na bestemming 6.592 -1.170 0 2.106 2.105

Programma 0

x € 1.000
Exploitatie Realisatie 2019 Begroting 2020 (primair) Begroting 2020 (incl wijzigingen) Realisatie 2020 Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten 17.011 16.085 14.087 15.511 1.425
Baten 64.118 56.217 56.731 59.272 2.541
Saldo voor bestemming 47.108 40.132 42.645 43.761 1.116
Mutaties reserves
Lasten 38 - 1.900 1.906 6
Baten 5.455 - 1.197 1.197 -
Saldo na bestemming 52.525 40.132 41.942 43.051 1.110

Programma 1

x € 1.000
Exploitatie Realisatie 2019 Begroting 2020 (primair) Begroting 2020 (incl wijzigingen) Realisatie 2020 Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten 1.881 1.922 1.922 1.919 -3
Baten 22 45 45 8 -37
Saldo voor bestemming -1.859 -1.877 -1.877 -1.911 -34
Mutaties reserves
Lasten - - - - -
Baten - - - - -
Saldo na bestemming -1.859 -1.877 -1.877 -1.911 -34

Programma 2

x € 1.000
Exploitatie Realisatie 2019 Begroting 2020 (primair) Begroting 2020 (incl wijzigingen) Realisatie 2020 Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten 3.798 3.580 3.580 3.410 -170
Baten 191 188 188 190 2
Saldo voor bestemming -3.607 -3.392 -3.391 -3.219 172
Mutaties reserves
Lasten 247 248 248 248 -
Baten 1.194 248 348 348 -
Saldo na bestemming -2.660 -3.392 -3.291 -3.119 172

Programma 3

x € 1.000
Exploitatie Realisatie 2019 Begroting 2020 (primair) Begroting 2020 (incl wijzigingen) Realisatie 2020 Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten 705 643 728 1.001 273
Baten 563 323 369 875 506
Saldo voor bestemming -143 -320 -359 -126 233
Mutaties reserves
Lasten 173 125 125 205 80
Baten 148 - 40 40 -
Saldo na bestemming -168 -445 -445 -292 153

Programma 4

x € 1.000
Exploitatie Realisatie 2019 Begroting 2020 (primair) Begroting 2020 (incl wijzigingen) Realisatie 2020 Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten 3.526 3.148 3.148 2.960 -188
Baten 346 399 399 350 -49
Saldo voor bestemming -3.180 -2.749 -2.749 -2.609 139
Mutaties reserves