Sitemap

Sitemap

Begroting 2019 Blz. 1  
Begroting 2019 Blz. 2  
Programma’s Blz. 3  
Activiteiten Blz. 4  
Zoeken Blz. 5  
Bijlagen Blz. 6  
Sitemap Blz. 7  
Inleiding Blz. 8  
Inleiding Blz. 9  
Begrotingsstrategie Blz. 10  
Vaststellen begroting Blz. 11  
Financieel beeld Blz. 12  
Programma 0 | Bestuur en ondersteuning Blz. 13  
Programma 0 | Bestuur en ondersteuning Blz. 14  
Kaderstellende documenten Blz. 15  
Thema Bestuur Blz. 16  
Thema Bestuur Blz. 17  
Doelstellingen Blz. 18  
Wij bewaken en bevorderen rechtsstatelijke en democratische waarden en burgerschap in de samenleving Blz. 19  
Wij betrekken de samenleving meer bij de besluitvorming Blz. 20  
Wij organiseren verkiezingen voor Provinciale Staten en het Europees Parlement Blz. 21  
Wij zijn een weerbare gemeente die ondermijnende activiteiten voorkomt en bestrijdt Blz. 22  
Wij zorgen dat onze organisatie voldoet aan de AVG, zodat de privacy van burgers gewaarborgd is Blz. 23  
Wij hanteren een 7-stappenplan om te voldoen aan de AVG. In 2019 voeren wij stap 3 uit, waarmee we overzicht en inzicht krijgen in de verwerking van persoonsgegevens Blz. 24  
Opsterland is bestuurlijk zelfstandig en in staat om toekomstige opgaven uit te voeren, zelf of in samenwerking met (keten)partners Blz. 25  
De raad houdt sturing op verbonden partijen Blz. 26  
In OWO-verband werken wij samen op ambtelijk niveau en trekken wij samen op in regionale verbanden Blz. 27  
Samen met vier andere regiogemeenten, de provincie en het waterschap voeren we de streekagenda Zuidoost-Fryslân uit Blz. 28  
Via het voorzitterschap van de P10 dragen wij bij aan verbetering van de leefbaarheid van het platteland Blz. 29  
Wij ontwikkelen een visie op samenwerking Blz. 30  
Opsterland heeft een modern bestuur met als kernwaarden transparantie, openbaarheid en resultaatgerichtheid Blz. 31  
Alle voorstellen aan de gemeenteraad bevatten een duurzaamheidsparagraaf Blz. 32  
Geschillen tussen inwoners, bedrijven en andere organisaties met de gemeente proberen wij vaker op te lossen via bemiddeling Blz. 33  
Wij betrekken de gemeenteraad bij nieuwe initiatieven meer aan de voorkant van het proces Blz. 34  
Wij voeren een actief en responsief communicatiebeleid Blz. 35  
Wij nodigen de samenleving uit om initiatieven te nemen en ondersteunen die waar mogelijk Blz. 36  
Wij geven de inwoners het "right to challenge" Blz. 37  
Wij werken samen met de dorpen en plaatselijkbelang-verenigingen Blz. 38  
Wij werken zoveel mogelijk volgens het principe van gekanteld werken Blz. 39  
Thema Dienstverlening en Organisatie Blz. 40  
Inleiding Blz. 41  
Doelstellingen Blz. 42  
De gemeente heeft de bedrijfsvoering op orde Blz. 43  
We verrichten de noodzakelijke activiteiten ten aanzien van de PIJOFACH taken Blz. 44  
Wij versterken het opdrachtgeverschap en eigenaarschap Blz. 45  
Dienstverlening is adequaat en persoonlijk Blz. 46  
De hele organisatie werkt volgens dezelfde dienstverleningsprincipes Blz. 47  
In 2020 voldoen we aan de Digitale Agenda 2020 Blz. 48  
Wij zetten communicatie in die past bij het doel Blz. 49  
Wij faciliteren actief de organisatie in het bereiken van (strategische) doelen Blz. 50  
Vanuit modern werkgeverschap onderzoeken wij wat nodig is om werkplekken en werkwijzen up-to-date te maken en starten wij een pilot Blz. 51  
We zetten op het juiste moment de juiste persoon op de juiste plek in de organisatie in (strategische personeelsplanning) Blz. 52  
Wij stellen een digitaliseringsagenda op (op basis van smart following) Blz. 53  
Wij voeren voor projecten een (Europese) subsidiescan in Blz. 54  
Wij werken volgens de principes van programmasturing Blz. 55  
Beleidsindicatoren Blz. 56  
Verbonden partijen Blz. 57  
Vennootschapsbelasting Blz. 58  
Onvoorzien Blz. 59  
Wat mag het kosten Blz. 60  
Toelichting op de financiën Blz. 61  
Programma 1 | Veiligheid Blz. 62  
Programma 1 | Veiligheid Blz. 63  
Kaderstellende documenten Blz. 64  
Thema Openbare orde en veiligheid Blz. 65  
Thema Openbare orde en veiligheid Blz. 66  
Doelstellingen Blz. 67  
Opsterland is een veilige en gezonde leefomgeving voor inwoners en bezoekers Blz. 68  
Bezoekers kunnen veilig deelnemen aan evenementen en activiteiten Blz. 69  
Buurtbemiddeling Blz. 70  
Geen leges kleinschalige evenementen Blz. 71  
Het veiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid van inwoners, ondernemers en bezoekers vergroten Blz. 72  
Meewerken aan initiatieven en evenementen daar waar het kan Blz. 73  
Opstellen integraal veiligheidsplan Blz. 74  
Personen met verward gedrag signaleren en escalatie voorkomen Blz. 75  
Beleidsindicatoren Blz. 76  
Verbonden partijen Blz. 77  
Wat mag het kosten Blz. 78  
Toelichting op de financiën Blz. 79  
Programma 2 | Verkeer en vervoer Blz. 80  
Programma 2 | Verkeer en vervoer Blz. 81  
Kaderstellende documenten Blz. 82  
Thema Verkeer, vervoer en wegen Blz. 83  
Thema Verkeer, vervoer en wegen Blz. 84  
Doelstellingen Blz. 85  
De 16 dorpen moeten goed toegankelijk zijn. Blz. 86  
Openbaar vervoer is voor alle inwoners beschikbaar Blz. 87  
We inspecteren alle beweegbare bruggen op de technische staat Blz. 88  
Wij actualiseren het Beeldkwaliteitsplan Openbare ruimte Blz. 89  
Wij voeren het Uitvoeringsplan GVVP 2015-2020 uit Blz. 90  
Het energieverbruik voor mobiliteit wordt binnen de gemeente opgewekt Blz. 91  
Wij kiezen bij de inrichting van de openbare ruimte waar mogelijk voor duurzame oplossingen Blz. 92  
Wij dragen bij aan de provinciale ambitie om 20% minder ongevallen te hebben in 2025 Blz. 93  
Dorpskommen worden fiets- en kindvriendelijk ingericht Blz. 94  
Wij zorgen voor verkeerseducatie Blz. 95  
Wij verminderen de milieubelasting door het verkeer Blz. 96  
We gaan de bermen ecologisch beheren Blz. 97  
Wij zorgen ervoor dat de overlast van verkeer niet toeneemt Blz. 98  
We reduceren de parkeeroverlast in wijken Blz. 99  
Beleidsindicatoren Blz. 100  
Verbonden partijen Blz. 101  
Wat mag het kosten Blz. 102  
Toelichting op de financiën Blz. 103  
Programma 3 | Economie Blz. 104  
Programma 3 | Economie Blz. 105  
Kaderstellende documenten Blz. 106  
Thema Werken Blz. 107  
Thema Werken Blz. 108  
Doelstellingen Blz. 109  
Ondernemers waarderen het ondernemingsklimaat in Opsterland hoger dan het Friese gemiddelde Blz. 110  
De gemeente speelt een zichtbare en actieve rol richting ondernemers Blz. 111  
Wij dringen regelgeving terug Blz. 112  
Wij stellen prioriteiten in de detailhandelsvisie Blz. 113  
Wij verbeteren de dienstverlening aan ondernemers Blz. 114  
Wij zorgen voor de aanleg van breedbandinternet Blz. 115  
Wij hebben een optimaal functionerende arbeidsmarkt Blz. 116  
Wij dragen bij aan de opleiding van meer vakmensen Blz. 117  
Wij stimuleren de samenwerkingsmogelijkheden tussen onderwijs en bedrijfsleven in de gemeente Blz. 118  
Wij stimuleren duurzame (circulaire) economie Blz. 119  
Transformatie bedrijventerreinen Blz. 120  
Wij steunen, waar mogelijk binnen bestaande kaders, slimme initiatieven om te komen tot een circulaire economie Blz. 121  
Wij stimuleren bedrijven om te verduurzamen Blz. 122  
Verbonden partijen Blz. 123  
Thema Grondexploitatie - bedrijventerreinen Blz. 124  
Thema Grondexploitatie - bedrijventerreinen Blz. 125  
Doelstellingen Blz. 126  
Ondernemers waarderen het vestigingsklimaat in Opsterland hoger dan het Friese gemiddelde Blz. 127  
Er is in de gemeente ruimte voor uitbreiding van of nieuwe vestigingslocaties Blz. 128  
Beleidsindicatoren Blz. 129  
Wat mag het kosten Blz. 130  
Toelichting op de financiën Blz. 131  
Programma 4 | Onderwijs Blz. 132  
Programma 4 | Onderwijs Blz. 133  
Kaderstellende documenten Blz. 134  
Thema Onderwijs Blz. 135  
Thema Onderwijs Blz. 136  
Doelstellingen Blz. 137  
Elk kind kan zich optimaal ontwikkelen Blz. 138  
Er is een dekkend aanbod van toegankelijke voorschoolse voorzieningen Blz. 139  
Er is voor- en vroegschoolse educatie (VVE) op alle peuteropvang-locaties Blz. 140  
Evaluatie IHP Blz. 141  
Kinderen die dreigen uit te vallen in het onderwijs worden vroegtijdig gesignaleerd en zo nodig ondersteund door het gebiedsteam Blz. 142  
Opstellen strategisch integraal huisvestingsplan Blz. 143  
Uitvoeren actieplan laaggeletterdheid Blz. 144  
Uitvoeren huidig integraal huisvestingsplan Blz. 145  
Beleidsindicatoren Blz. 146  
Wat mag het kosten Blz. 147  
Toelichting op de financiën Blz. 148  
Programma 5 | Sport, cultuur en recreatie Blz. 149  
Programma 5 | Sport, cultuur en recreatie Blz. 150  
Kaderstellende documenten Blz. 151  
Thema Cultuur Blz. 152  
Thema Cultuur Blz. 153  
Doelstellingen Blz. 154  
Wij stimuleren en faciliteren culturele initiatieven Blz. 155  
Er is een goede (structurele) basisstructuur voor de bibliotheekfunctie Blz. 156  
Met cultuureducatie stimuleren we de culturele ontwikkeling van kinderen Blz. 157  
Werkenber en tagonklik hâlde fan de Fryske taal Blz. 158  
Wij zorgen voor een onderscheidend cultureel aanbod voor volwassenen en kinderen Blz. 159  
Thema Toerisme en recreatie Blz. 160  
Thema Toerisme en recreatie Blz. 161  
Doelstellingen Blz. 162  
Kansen Benutten Blz. 163  
De recreatieve sector biedt een aantrekkelijk aanbod voor jong en oud Blz. 164  
Impuls openluchtzwembad Dundelle in Bakkeveen Blz. 165  
Toeristen worden uitgenodigd om naar Opsterland te komen en om langer te verblijven in onze gemeente Blz. 166  
Verbeteren van de staat van de recreatieve paden Blz. 167  
Verbonden partijen Blz. 168  
Thema Openbaar groen Blz. 169  
Thema Openbaar groen Blz. 170  
Doelstellingen Blz. 171  
De openbare ruimte is schoon, netjes, heel en uitnodigend Blz. 172  
De begraafplaatsen zijn passend ingericht met oog voor het gedenken en herdenken Blz. 173  
De openbare ruimte wordt onderhouden conform het beeldkwaliteitsplan Blz. 174  
Wateroverlast wordt zoveel mogelijk voorkomen Blz. 175  
In Opsterland worden gezichtsbepalende kenmerken en de landschappelijke en cultuurhistorische elementen op juiste waarde geschat en worden deze behouden voor toekomstige generaties Blz. 176  
Oude/ cultuurhistorische lanen worden zoveel mogelijk behouden Blz. 177  
We inventariseren en beschermen gebiedsdekkend de groene en cultuurhistorische structuren Blz. 178  
Wij stimuleren dat dorpen/wijken/straten de gemeente uitdagen als zij denken dat ze bepaalde taken beter kunnen uitvoeren dan de gemeente (right to challenge) Blz. 179  
We zetten ons in voor de bescherming en de verrijking van de biodiversiteit Blz. 180  
Bij noodzakelijke bomenkap planten wij waar mogelijk en wenselijk nieuwe bomen terug Blz. 181  
We beheren ons openbaar groen zodanig dat de biodiversiteit toeneemt Blz. 182  
Verbonden partijen Blz. 183  
Thema Sport Blz. 184  
Thema Sport Blz. 185  
Doelstellingen Blz. 186  
Sport is bereikbaar en toegankelijk voor iedereen Blz. 187  
Inzet buurtsportcoaches Blz. 188  
Stimuleren breedtesport Blz. 189  
Stimuleren Topsport: LDODK voorkeurslocatie topsport Blz. 190  
Uitvoeren onderzoeken mogelijkheden sportbedrijf Blz. 191  
Voldoende kwalitatief goede en toegankelijke sportaccommodaties Blz. 192  
Beleidsindicatoren Blz. 193  
Wat mag het kosten Blz. 194  
Toelichting op de financiën Blz. 195  
Programma 6 | Sociaal domein Blz. 196  
Programma 6 | Sociaal domein Blz. 197  
Kaderstellende documenten Blz. 198  
Thema Uitvoering sociale wetgeving Blz. 199  
Thema Uitvoering sociale wetgeving Blz. 200  
Doelstellingen Blz. 201  
Iedereen doet mee. Blz. 202  
Doeltreffende handhaving Blz. 203  
Evaluatie AV Friso Blz. 204  
Gemeente minimaal 5 % arbeidsgehandicapten in dienst Blz. 205  
Het armoedebeleid en kindpakket is bekend bij de inwoners Blz. 206  
Instroom beperken Blz. 207  
Meteen in beweging Blz. 208  
Onderzoek leer/werkbedrijf Blz. 209  
Participatie in gebiedsteam Blz. 210  
Streng aan de poort Blz. 211  
Uitbreiden tegenprestatie Blz. 212  
Verbonden partijen Blz. 213  
Thema Maatschappelijke ondersteuning Blz. 214  
Thema Maatschappelijke ondersteuning Blz. 215  
Doelstellingen Blz. 216  
Inwoners zijn zo veel en lang mogelijk zelfstandig Blz. 217  
Bestrijding eenzaamheid is speerpunt van beleid Blz. 218  
Brede en actieve lobby voor meer middelen in het sociaal domein Blz. 219  
Gerichte afspraken met zorgaanbieders Blz. 220  
Integrale en individuele voorzieningen als eigen kracht en netwerk niet toereikend zijn Blz. 221  
Inwoners die dat nodig hebben krijgen individuele voorzieningen op maat Blz. 222  
Inzet op meer algemene voorzieningen die er aan bijdragen dat minder individuele voorzieningen worden verstrekt (waaronder ouderenwerk) Blz. 223  
Ondersteunen en versterken 0’lijn (vrijwilligers en mantelzorgers) door gebiedsteam Blz. 224  
We beheersen de kostenontwikkeling binnen het sociaal domein Blz. 225  
Verbonden partijen Blz. 226  
Thema Jeugdhulp Blz. 227  
Thema Jeugdhulp Blz. 228  
Doelstellingen Blz. 229  
Elk kind kan zich optimaal ontwikkelen Blz. 230  
Betrekken zorgverzekeraars bij preventieacitiviteiten Blz. 231  
Gericht maatwerk van de grootste zorggebruikers in het kader van de jeugdwet (focus: inzet op groep met grootste effectiviteit) Blz. 232  
Gerichte resultaatafspraken met zorgaanbieders Blz. 233  
Het loket voor jeugdhulp is bekend bij inwoners Blz. 234  
Kwetsbare jongeren standaard begeleiden in de overgang naar volwassenheid (18-/18+) Blz. 235  
Vroegsignalering verbeteren door betere samenwerking met o.a huisartsen, scholen, jeugdgezondheidszorg en jeugdbescherming Blz. 236  
Verbonden partijen Blz. 237  
Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen Blz. 238  
Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen Blz. 239  
Doelstellingen Blz. 240  
Ruimte voor ontmoeting (dorpenbeleid en dorpshuizen) Blz. 241  
Aansluiten bij identiteit en wensen dorpen, dorpsvisie als uitgangspunt Blz. 242  
Dorpshuizen /mfa’s onderbrengen in stichtingen Blz. 243  
In elke dorp is een dorpshuisfunctie aanwezig Blz. 244  
Inzetten op ontwikkelen van dorpsregisseurs Blz. 245  
Ondersteunen in stand houden voorzieningen door bijvoorbeeld stichtingsvorm Blz. 246  
OZB sportvoorzieningen en dorpshuizen compenseren Blz. 247  
Verruimen dorpsbudgetten Blz. 248  
Dorpen en hun inwoners denken en werken aan hun toekomst en nemen initiatief bij het uitvoeren van de gewenste maatregelen Blz. 249  
Wij maken voor einde 2021 per dorp of cluster van dorpen een lokale duurzaamheidsagenda om de leefbaarheid te bevorderen Blz. 250  
Beleidsindicatoren Blz. 251  
Wat mag het kosten Blz. 252  
Toelichting op de financiën Blz. 253  
Programma 7 | Volksgezondheid en milieu Blz. 254  
Programma 7 | Volksgezondheid en milieu Blz. 255  
Kaderstellende documenten Blz. 256  
Thema Milieu Blz. 257  
Thema Milieu Blz. 258  
Doelstellingen Blz. 259  
Wij willen de kwaliteit van onze leefomgeving (bodem, lucht en water) verbeteren voor de toekomst Blz. 260  
We faciliteren himmelploegen die vrijwillig zwerfafval opruimen Blz. 261  
We onderzoeken de mogelijkheid voor het terugdringen van restafval (VANG-doelstellingen) Blz. 262  
We voeren een diftar-beleid voor het inzamelen van afval Blz. 263  
We voeren het gemeentelijk rioleringsplan uit Blz. 264  
Wij behouden en beschermen de huidige kwaliteit Blz. 265  
Wij saneren bij ontwikkeling van grond eventuele vervuilingen Blz. 266  
Wij voldoen voor 100% aan de kaderrichtlijn Water Blz. 267  
Schone grond blijft schoon en verontreinigde grond is beheerd Blz. 268  
We houden het bodembeleid, inclusief bodemkwaliteitskaarten bij Blz. 269  
We streven naar het behoud van de duisternis ‘s nachts voor de natuur en de dieren Blz. 270  
Uiterlijk in 2020 wijzen wij zones in het buitengebied aan om de duisternis te vergroten Blz. 271  
Verbonden partijen Blz. 272  
Thema Gezonde samenleving Blz. 273  
Thema Gezonde samenleving Blz. 274  
Doelstellingen Blz. 275  
Preventie van gezondheidsrisico’s Blz. 276  
Alle schoolpleinen, sportverenigingen en speeltuinen en/of andere plaatsen waar veel kinderen komen zijn rookvrij Blz. 277  
Terugdringen van gezondheidsachterstanden in Gorredijk Blz. 278  
Terugdringen verkoop alcohol aan jongeren onder de 18 jaar Blz. 279  
Uitvoeren preventieve programma’s voor gezondheidsbevordering voor jongeren en ouderen in kader netwerk JOGG-gemeenten: Jongeren op Gezond Gewicht Blz. 280  
Verbonden partijen Blz. 281  
Thema Duurzaamheid Blz. 282  
Doelstellingen Blz. 283  
De gemeente loopt voorop op het gebied van duurzaamheid en geeft het goede voorbeeld Blz. 284  
Wij stellen duurzaamheidsuitvoeringsplan op voor de (renovatie van) gemeentelijke gebouwen Blz. 285  
Wij streven naar 100% duurzame inkoop door de gemeente Blz. 286  
We coördineren alle duurzaamheidsmaatregelen die nodig zijn en ondersteunen alle afdelingen die actief aan de slag moeten Blz. 287  
We stellen een programma Duurzaamheid op inclusief een uitvoeringsprogramma Blz. 288  
Wij zetten in op 100.000 MWh duurzaam opgewekte energie in 2022 Blz. 289  
Wij onderzoeken hoe 100 ha zonnevelden gefaciliteerd kunnen worden en zijn actief betrokken bij onderzoek naar de mogelijkheden voor alternatieve energievoorzieningen (windenergie, geothermie, etc.) Blz. 290  
Wij zetten in op een energiebesparing van 50.000 MWh in 2022 Blz. 291  
Wij openen een energieloket met energie- ambassadeurs (duurzaamheidsloket) Blz. 292  
Beleidsindicatoren Blz. 293  
Wat mag het kosten Blz. 294  
Toelichting op de financiën Blz. 295  
Programma 8 | Bouwen, wonen en gronden Blz. 296  
Programma 8 | Bouwen, wonen en gronden Blz. 297  
Kaderstellende documenten Blz. 298  
Thema Ruimtelijke ordening Blz. 299  
Thema Ruimtelijke ordening Blz. 300  
Doelstellingen Blz. 301  
Wij kennen functies toe aan de gronden in Opsterland op zodanige wijze dat ze het meest ten opzichte van elkaar tot hun recht kunnen komen. Blz. 302  
We actualiseren de Omgevingsvisie Blz. 303  
We dringen bij de provincie aan op het afmaken van het ROM-project (incl. de toegezegde financiën) Blz. 304  
We voeren structureel overleg met Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en It Fryske Gea Blz. 305  
Wij bevorderen natuurinclusieve landbouw Blz. 306  
Wij kiezen bij de inrichting van de openbare ruimte waar mogelijk voor duurzame oplossingen Blz. 307  
Wij ondersteunen de herbestemming van leegkomende agrarische gebouwen actief Blz. 308  
Wij spannen ons maximaal in om bij leegstaande boerderijen de bestemming zo te wijzigen, dat er meerdere woningen kunnen worden gebouwd Blz. 309  
Thema Wonen Blz. 310  
Thema Wonen Blz. 311  
Doelstellingen Blz. 312  
Wij hebben een toekomstgericht woonklimaat, dat aansluit op demografische ontwikkelingen. Blz. 313  
We actualiseren de Woonvisie waar nodig Blz. 314  
Wij faciliteren goed onderbouwde woonplannen van de dorpen Blz. 315  
Wij stellen duurzaamheidseisen aan nieuwbouw Blz. 316  
Wij vergroenen de starterslening Blz. 317  
Wij zetten in op woningen voor ouderen Blz. 318  
Verbonden partijen Blz. 319  
Thema Grondexploitatie - niet bedrijventerreinen Blz. 320  
Thema Grondexploitatie - niet bedrijventerreinen Blz. 321  
Doelstellingen Blz. 322  
We bieden ruimte voor groei van de woningbouw. Blz. 323  
Nieuwe bouwlocaties worden, waar mogelijk, binnen de huidige grondpositie gerealiseerd Blz. 324  
We stimuleren en faciliteren marktpartijen bij hun ruimtelijke plannen Blz. 325  
Wij voeren een passend (actief – passief) grondbeleid. Blz. 326  
Beleidsindicatoren Blz. 327  
Wat mag het kosten Blz. 328  
Toelichting op de financiën Blz. 329  
Paragrafen Blz. 330  
Lokale heffingen Blz. 331  
Lokale heffingen Blz. 332  
Afval en Riolering Blz. 333  
Omgevingsvergunningen Blz. 334  
Lokale lastendruk Blz. 335  
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Blz. 336  
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Blz. 337  
Kengetallen Blz. 338  
Onderhoud kapitaalgoederen Blz. 339  
Onderhoud kapitaalgoederen Blz. 340  
Wegen en verhardingen Blz. 341  
Riolering Blz. 342  
Vaarwegen en kunstwerken (water) Blz. 343  
Groen Blz. 344  
Gebouwen Blz. 345  
Openbare verlichting Blz. 346  
Financiering Blz. 347  
Financiering Blz. 348  
Bedrijfsvoering Blz. 349  
Bedrijfsvoering Blz. 350  
Kaderstellende documenten Blz. 351  
Gekanteld werken Blz. 352  
Organisatieontwikkeling, meer doen met minder middelen Blz. 353  
Samenwerking in OWO-verband Blz. 354  
Professionalisering van de organisatie Blz. 355  
Overige ontwikkelingen Blz. 356  
Toezicht en controle op de gemeente Blz. 357  
Toezicht en controle op de gemeente Blz. 358  
Ad 1 Accountantscontrole en rechtmatigheid Blz. 359  
Ad 2 Audits informatiebeveiliging Blz. 360  
Ad 3 Horizontale verantwoording van college aan de gemeenteraad Blz. 361  
Ad 4 Interbestuurlijk toezicht door de provincie (verticaal toezicht) Blz. 362  
Ad 5 Rekenkamercommissie Opsterland Blz. 363  
Ad 6 Waarstaatjegemeente.nl Blz. 364  
Verbonden partijen Blz. 365  
Verbonden partijen Blz. 366  
Overzicht verbonden partijen Blz. 367  
Grondbeleid Blz. 368  
Grondbeleid Blz. 369  
Ontwikkelingen grondbedrijf Blz. 370  
Financiële begroting Blz. 371  
Overzicht van baten en lasten met toelichting Blz. 372  
Toelichting Blz. 373  
Totaaloverzicht baten en lasten Blz. 374  
Programma 0 Blz. 375  
Programma 1 Blz. 376  
Programma 2 Blz. 377  
Programma 3 Blz. 378  
Programma 4 Blz. 379  
Programma 5 Blz. 380  
Programma 6 Blz. 381  
Programma 7 Blz. 382  
Programma 8 Blz. 383  
Gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd Blz. 384  
Overzicht geraamde incidentele baten en lasten Blz. 385  
Uiteenzetting financiële positie Blz. 386  
Balans Blz. 387  
EMU-Saldo Blz. 388  
Reserves Blz. 389  
Algemene reserve Blz. 390  
Voorzieningen Blz. 391  
Bijlage: Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld Blz. 392  
Bijlage: Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld Blz. 393