Meer
Publicatiedatum: 03-06-2020

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 6 | Sociaal domein

Programma 6 | Sociaal domein

Introductie op het programma en relevante trends en ontwikkelingen

Onder de noemer ‘de drie decentralisaties’ zijn gemeenten vanaf 2015 bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor werk en inkomen, jeugdzorg en Wmo. Een omvangrijke klus, omdat nieuwe taken ingeregeld moesten worden terwijl de kwaliteit van hulp, zorg en dienstverlening moest verbeteren en de kosten omlaag moesten. In Opsterland is de invoering van de nieuwe wetten goed gelukt , maar we hebben in de evaluatie van de drie decentralisaties ook geconstateerd dat we nog lang niet klaar zijn. Om de daadwerkelijke transformatie te bewerkstelligen, moeten we meer inzetten op het in beeld brengen van de werkelijke ondersteuningsbehoefte van de cliënt en zijn omgeving, meer samenwerken met andere partijen, snel(ler) en adequaat hulp verlenen en meer preventief werken. Ook moeten we inspelen op de demografische ontwikkelingen die ingrijpend zullen zijn voor Opsterland.

De transformatie vraagt een nieuwe manier van werken van professionals uit het hele veld: gemeenten, zorg- en welzijnsinstellingen. Een manier van werken waarin eigenaarschap en zelfredzaamheid van inwoners en cliënten en hun nabije omgeving centraal staan. ‘Van zorgen voor, naar zorgen dat’, is de kern van de transformatie. Enerzijds moeten we ervoor zorgen dat het goed leven blijft in Opsterland en aan de andere kant moeten we ervoor zorgen dat de zorg betaalbaar blijft. Er is een ontwikkelagenda inclusieve samenleving worden opgesteld die aan de nieuwe gemeenteraad aangeboden is.In deze ontwikkelagenda wordt ook ingegaan op het beheersbaar houden van de kosten.  

Kaderstellende documenten

Thema Uitvoering sociale wetgeving

Thema Uitvoering sociale wetgeving

De inwoners van Opsterland kunnen zo veel mogelijk zelf voorzien in hun eigen levensonderhoud en kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.

Doelstellingen

Verbonden partijen

Voor de lopende afspraken ten aanzien van de sociale werkvoorziening werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Sociale werkvoorziening Fryslân. De gemeenschappelijke regeling heeft dit werk uitbesteed aan de NV Caparis. Daar zijn wij aandeelhouder van.

Thema Maatschappelijke ondersteuning

Thema Maatschappelijke ondersteuning

Inwoners zijn zo lang mogelijk zelfredzaam, wonen waar het kan zelfstandig en kunnen meedoen in de maatschappij.

Doelstellingen

Verbonden partijen

Op het gebied van publieke gezondheidszorg werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân, waar de GGD Fryslân deel van uitmaakt.

Bij de inkoop en de daarmee samenhangende beleidsvoorbereiding van Jeugdhulp en delen van de Wmo werken we samen in de Centrumregeling samenwerking sociaal domein Friese gemeenten. Formeel is dit geen verbonden partij.

Thema Jeugdhulp

Thema Jeugdhulp

Jeugdigen in de gemeente Opsterland groeien evenwichtig op in de eigen sociale omgeving.

Het jongerenbeleid is in Opsterland in ontwikkeling. Bij de verdere uitwerking wordt gebruik gemaakt het actieprogramma Zorg voor jeugd

Doelstellingen

Verbonden partijen

Op het gebied van publieke gezondheidszorg werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân, waar de GGD Fryslân deel van uitmaakt.

Bij de inkoop en de daarmee samenhangende beleidsvoorbereiding van Jeugdhulp en delen van de Wmo werken we samen in de Centrumregeling samenwerking sociaal domein Friese gemeenten. Formeel is dit geen verbonden partij.

Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen

Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen

Het is prettig leven in de Opsterlandse dorpen. En dat willen we graag zo houden of liever nog verbeteren. Leefbaarheid in de dorpen staat bij de gemeente Opsterland dan ook boven aan de agenda. 

Doelstellingen

Beleidsindicatoren

 

Banen

(het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

589,4

729,4

774,0

Bron: LISA

 

Gegevensperiode: 2018

Netto arbeidsparticipatie

(Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

67,8%

67,0%

67,8%

Bron: CBS - Arbeidsdeelname

 

Gegevensperiode: 2018

Werkloze jongeren

(het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

2%

2%

2%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2018

Personen met een bijstandsuitkering

(het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners die 18 jaar en ouder zijn.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

286,8

419,6

381,7

Bron: CBS - Participatiewet

 

Gegevensperiode: eerste halfjaar 2019

 

Lopende reïntegratievoorzieningen

(het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

246

265,9

305,2

Bron: CBS - Participatiewet

 

Gegevensperiode: eerste halfjaar 2018

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

(Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. )

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

550

674

610

Bron: CBS - Monitor Sociaal Domein WMO

 

Gegevensperiode: eerste halfjaar 2019

Jongeren met een delict voor de rechter

(het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

1%

1%

1%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2018

Kinderen in uitkeringsgezin

(het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

5%

7%

7%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2018

Jongeren met jeugdhulp

(het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

9,5%

9,5%

10%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: eerste halfjaar 2019

Jongeren met jeugdreclassering

(het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar).)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

0,2%

0,3%

0,3%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: eerste halfjaar 2019

Jongeren met jeugdbescherming

(het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

1,7%

1,4%

1,1%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: eerste halfjaar 2019

De indicatoren ten aanzien van voortijdig schoolverlaten en absoluut en relatief verzuim zijn te vinden in het programma Onderwijs.

Wat heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2018 Begroting 2019 (primair) Begroting 2019 (inc. wijzigingen) Realisatie 2019 Verschil begroting / realisatie 2019
Lasten 38.723 38.305 38.895 41.243 -2.348
Baten 10.953 10.335 9.321 10.588 -1.267
Saldo voor bestemming -27.770 -27.970 -29.575 -30.655 1.081

Toelichting op de financiën

bedragen x € 1.000  Begroting   Jaarrekening   Verschil 
  2019 2019  begroting 
   na wijzigingen     jaarrekening 
Lasten            39.533            41.797

             2.264

Baten               9.321            10.601              1.280
Saldo voor bestemming           -30.212           -31.196                  -984
Mutaties reserves:      
Lasten                 130                 130                           -  
Baten                  165                   91                  -74
Saldo na bestemming           -30.177           -31.235                    -1.058
       
Specificatie mutaties reserves  Begroting   Jaarrekening   Verschil 
  2019 2019  begroting 
   na wijzigingen     jaarrekening 
Reserve zwembad Bakkeveen                 100                 100                           -  
Reserve verbouw dorpshuizen                   30                   30                           -  
Totaal lasten                 130                 130                           -  
Reserve zwembad Bakkeveen                 100                   26                  -74
Reserve verbouw dorpshuizen                   65                   65                           -  
Totaal baten                 165                   91                  -74

Het saldo van dit programma is in 2019 € 1.058.000 nadeliger dan geraamd.

Dit nadeel is op hoofdlijnen als volgt te verklaren:
Net als in 2018 was ook bij de begroting 2019 het uitgangspunt dat het aantal uitkeringsgerechtigden in Opsterland hoger is dan waar het objectief verdeelmodel van het rijk vanuit gaat. Dat betekent ook dat de uitgaven hoger zijn dan de vergoeding van het rijk die we hiervoor ontvangen. Bij de begroting 2019 is rekening gehouden met een tekort van € 435.000 voor de Inkomensregelingen. Op basis van de werkelijke cijfers blijkt echter dat de uitkeringslasten in 2019 € 254.000 lager waren dan geraamd, terwijl de rijksuitkering € 71.000 hoger was. Per saldo een voordeel van € 325.000 op inkomensregelingen. Daarnaast was er een voordeel van € 52.000 omdat er minder dan geraamd is uitgegeven aan de BBZ. Ook is er in 2019 € 83.000 minder aan bijzondere bijstand verleend dan geraamd.
 

De jaarlijkse bijdrage aan Caparis was €109.000 hoger dan geraamd omdat de loonkosten van de medewerkers van Caparis in 2019 harder zijn gestegen dan verwacht. Daarnaast was er een incidentele bate van € 507.000. Deze bate is tot stand gekomen bij de uitwerking van de Fair Deal in verband met de aandelentransactie van Caparis. 

De kosten voor de WMO (maatwerkdienstverlening en geëscaleerde zorg) zijn overschreden met € 417.000. Deze overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere uitgaven dan begroot aan huishoudelijke hulp en begeleiding. De kosten voor jeugd (maatwerkdienstverlening en geëscaleerde zorg) zijn overschreden met €1.456.000. De hogere kosten in 2019 zijn grotendeels te verklaren door een grote stijging van de kosten voor verblijf.

Tenslotte is er een nadeel van € 74.000 vanwege en lagere onttrekking uit de reserve zwembad Bakkeveen, zie ook de toelichting bij programma 5.