Meer
Publicatiedatum: 06-06-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 6 | Sociaal domein

Programma 6 | Sociaal domein

Introductie op het programma en relevante trends en ontwikkelingen
De gemeente heeft met de invoering van nieuwe sociale wetgeving in 2015 (Jeugdwet, Participatiewet en Wmo 2015) de verantwoordelijkheid voor de ondersteuning van alle inwoners, die problemen ervaren op één of meerdere domeinen van het sociale leven.

Voor de ondersteuning doet de gemeente een sterk beroep op de zelfredzaamheid van burgers, gezinnen en de mensen om hen heen (het sociale netwerk). Als ondersteuning niet in de eigen directe omgeving beschikbaar is, kan (tijdelijk) een beroep worden gedaan op de gemeente. Om te voorkomen dat het tot een hulpvraag komt, investeert de gemeente in preventieve maatregelen. Deze insteek op preventie is afgesproken in het coalitieakkoord.

De teruglopende budgetten vragen om een vernieuwende, efficiënte en integrale aanpak. De korte lijnen tussen inwoner, gemeente en zorgaanbieders moet een adequate wijze van hulp en ondersteuning opleveren. We willen kortdurend maatwerk leveren en het aantal langdurige hulpverleningstrajecten beperken. Samen met de inwoner wordt gezocht naar alternatieve oplossingen voor problemen. 

De invoering van de nieuwe wetgeving is achter de rug. We zijn er nu aan toe om verdere vernieuwingen (transformatie) door te voeren, waartoe de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wmo ons uitdagen. Dat gaat dan vooral om: 

  • integraal (domein overschrijdend) werken;
  • het “1 gezin, 1 plan” principe;
  • vermindering van de bureaucratie;
  • inrichten van Algemene voorzieningen;
  • zoeken naar creatieve, vernieuwende oplossingen voor problemen.

Het doorvoeren van de transformatie in het sociale domein valt en staat bij de uitvoering door de medewerkers van het Gebiedsteam en van het team Werk en Inkomen. Zij moeten steeds meer in staat zijn om de werkelijke ondersteuningsbehoefte van de cliënt en zijn omgeving in beeld te brengen, regie te voeren, samen te werken met andere partijen, snel en adequaat hulp te verlenen (jeugd) en preventieve maatregelen te nemen.

Kaderstellende documenten

Thema Uitvoering sociale wetgeving

Thema Uitvoering sociale wetgeving

De inwoners van Opsterland kunnen zo veel mogelijk zelf voorzien in hun eigen levensonderhoud en kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Inwoners die de gemeente ondersteunt in hun levensonderhoud kunnen weer zelf in hun levensonderhoud voorzien of participeren op een andere manier.

Inwoners die (tijdelijk) geen of onvoldoende inkomen hebben zijn ondersteund in hun levensonderhoud

Inwoners zijn financieel zo vaardig en zelfstandig mogelijk

Sociale uitsluiting door beperkte financiële middelen is zo veel mogelijk voorkomen

Misbruik van regelingen is zo veel mogelijk voorkomen en daar waar het wel plaatsvindt zo veel mogelijk opgespoord

Verbonden partijen

  • Voor de lopende afspraken ten aanzien van de sociale werkvoorziening werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Sociale werkvoorziening Fryslân, welke dit werk heeft uitbesteed aan de NV Caparis, waar wij aandeelhouder van zijn.

Thema Maatschappelijke ondersteuning

Thema Maatschappelijke ondersteuning

Inwoners zijn zo lang mogelijk zelfredzaam, wonen waar het kan zelfstandig en kunnen meedoen in de maatschappij.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Vraag en aanbod op het terrein van wonen, zorg en welzijn sluiten op elkaar aan

Cliënten die het nodig hebben krijgen integrale hulp

Mensen uit andere culturen zijn in onze samenleving opgenomen (inburgering en participatie)

Regeldruk en administratieve handelingen zijn zo veel mogelijk beperkt

Hebben we gedaan wat we daarvoor zouden doen?

Bij multi problematiek voeren we een gerichte, integrale aanpak

Verbonden partijen

  • Op het gebied van publieke gezondheidszorg werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân, waar de GGD Fryslân deel van uitmaakt.

Bij de inkoop en de daarmee samenhangende beleidsvoorbereiding van Jeugdhulp en delen van de Wmo werken we samen in de Centrumregeling samenwerking sociaal domein Friese gemeenten. Formeel is dit geen verbonden partij.

Thema Jeugdhulp

Thema Jeugdhulp

Jeugdigen in de gemeente Opsterland groeien evenwichtig op in de eigen sociale omgeving.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Bij multiproblematiek voeren we een gerichte, integrale aanpak

Regeldruk en administratieve handelingen zijn zo veel mogelijk beperkt

Hebben we gedaan wat we daarvoor zouden doen?

Verbonden partijen

  • Op het gebied van publieke gezondheidszorg werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân, waar de GGD Fryslân deel van uitmaakt.

Bij de inkoop en de daarmee samenhangende beleidsvoorbereiding van Jeugdhulp en delen van de Wmo werken we samen in de Centrumregeling samenwerking sociaal domein Friese gemeenten. Formeel is dit geen verbonden partij.

Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen

Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen

Opsterland houdt vitale dorpen.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Beleidsindicatoren

 

Banen

(het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

484

597,3

651,5

Bron: LISA

 

Gegevensperiode: 2017

 

Netto arbeidsparticipatie

(Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

66,5%

65,4%

66,6%

Bron: CBS - Arbeidsdeelname

 

Gegevensperiode: 2017

 

Werkloze jongeren

(het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

1,62%

2,08%

1,52%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2015

 

Achterstandsleerlingen

(het percentage leerlingen (4-12 jaar) in het primair onderwijs dat kans heeft op een leerachterstand.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

9,2%

7,1%

11,6%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2012

 

Personen met een bijstandsuitkering

(het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 1.000 inwoners die 18 jaar en ouder zijn.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

31

44,5

40,1

Bron: CBS - Participatiewet

 

Gegevensperiode: Eerste halfjaar 2018

 

Lopende reïntegratievoorzieningen

(het aantal reïntegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

20,7

22,3

26,1

Bron: CBS - Participatiewet

 

Gegevensperiode: Eerste halfjaar 2018

 

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

(Aantal per 1.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. )

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

51

65

58

Bron: CBS - Monitor Sociaal Domein WMO

 

Gegevensperiode: Eerste halfjaar 2018

 

Jongeren met een delict voor de rechter

(het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

0,76%

1,28%

1,45%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2015

 

Kinderen in uitkeringsgezin

(het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

5,03%

6,17%

6,58%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2015

 

Jongeren met jeugdhulp

(het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

9,0%

9,2%

9,2%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: Eerste halfjaar 2018

 

Jongeren met jeugdreclassering

(het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

0,2%

0,3%

0,4%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: Tweede halfjaar 2017

 

Jongeren met jeugdbescherming

(het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

1,5%

1,4%

1,0%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: Eerste halfjaar 2018

De indicatoren ten aanzien van voortijdig schoolverlaten en absoluut en relatief verzuim zijn te vinden in het programma Onderwijs.

Wat heeft het gekost

Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2018 (primair) Begroting 2018 (inc. wijzigingen) Realisatie 2018 Verschil begroting / realisatie
Lasten 34.316 36.707 38.723 -2.016
Baten 10.532 10.556 10.953 -397
Saldo voor bestemming -23.784 -26.152 -27.770 1.618

Toelichting op de financiën

bedragen x € 1.000 Begroting 2018 na wijzigingen Jaarrekening 2018 Verschil begroting / jaarrekening
Saldo voor bestemming 26.152- -27.770 -1.618
Mutaties reserves:      
Lasten                      30                                  30                         -  
Baten                         258                                  200                        58-
Saldo na bestemming                    25.924-                              27.600-                       1.676-

 

 

Specificatie mutaties reserves Begroting 2018 na wijzigingen Jaarrekening 2018 Verschil begroting / jaarrekening
Budgetoverheveling nieuwkomers 58- 0 58
Reserve dorpshuizen -200 -200                         -  
Totaal baten -258 -200 58
Reserve dorpshuizen 30 30                         -  
Totaal lasten                        30                                  30                         -  
Financiële analyse:
Het saldo van dit programma is €  1.676.000 nadeliger dan geraamd. Dit nadeel is op hoofdlijnen als volgt te verklaren:
Net als in 2017 was ook bij de begroting 2018 het uitgangspunt dat het aantal uitkeringsgerechtigden in Opsterland hoger is dan waar het objectief verdeelmodel van het rijk vanuit gaat. Dat betekent ook dat de uitgaven hoger zijn dan de vergoeding van het rijk die we hiervoor ontvangen. Bij de begroting 2018 is rekening gehouden met een tekort van € 535.000 voor de Inkomensregelingen. Op basis van de werkelijke cijfers blijkt echter dat de uitkeringslasten in 2018 € 359.000 lager waren dan geraamd, terwijl de rijksuitkering € 163.000 hoger was. Per saldo een voordeel van € 522.000 op inkomensregelingen. 
Daarnaast is er een voordeel van € 110.000 op het Participatiebudget. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt  door twee uitkeringen van de ESF subsidieregeling Brug naar Werk. Hiermee was in de begroting geen rekening gehouden.

Er is een nadeel van ca. € 280.000 op WMO.  De kosten in 2018 voor maatwerkdienstverlening, maatwerkvoorzieningen  en de collectieve voorziening dagopvang zijn samen € 675.000 hoger dan begroot.  Hiervan heeft € 125.000 betrekking op zorg die verleend is in 2016 en 2017. Daarnaast zijn er niet begrote kosten in 2018 voor beschermd wonen (€ 230.000).Hiertegenover staan niet begrote voordelen op het gebied van de regionale regelingen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang van € 380.000. Hiervan heeft € 214.000 betrekking op afrekeningen over 2017. Ook  op de uitvoering van andere regionale voorzieningen is een voordeel van € 80.000. Tenslotte is er op de andere onderdelen binnen de WMO sprake van voordelen van gezamenlijk € 150.000, onder andere op het onderdeel schuldhulpverlening.Het nadeel op de uitvoering van de Jeugdwet bedraagt in 2018 ruim € 2,0 miljoen. Dit nadeel wordt veroorzaakt door hogere kosten voor maatwerkdienstverlening (ZIN en PGB) van € 2,6 miljoen.  Hiervan heeft € 350.000 betrekking op afrekening van zorg verleend in 2015 t/m 2017.  Op de uitvoering van regionale voorzieningen is een voordeel op de begroting van € 420.000 waarvan € 125.000 betrekking heeft op afrekeningen over 2017. Op andere onderdelen binnen Jeugd is sprake van een voordeel van € 125.000.