Meer
Publicatiedatum: 13-11-2018

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 6 | Sociaal domein

Programma 6 | Sociaal domein

Introductie op het programma en relevante trends en ontwikkelingen

Onder de noemer ‘de drie decentralisaties’ zijn gemeenten vanaf 2015 bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor werk en inkomen, jeugdzorg en Wmo. Een omvangrijke klus, omdat nieuwe taken ingeregeld moesten worden terwijl de kwaliteit van hulp, zorg en dienstverlening moest verbeteren en de kosten omlaag moesten. In Opsterland is de invoering van de nieuwe wetten goed gelukt , maar we hebben in de evaluatie van de drie decentralisaties ook geconstateerd dat we nog lang niet klaar zijn. Om de daadwerkelijke transformatie te bewerkstelligen, moeten we meer inzetten op het in beeld brengen van de werkelijke ondersteuningsbehoefte van de cliënt en zijn omgeving, meer samenwerken met andere partijen, snel(ler) en adequaat hulp verlenen en meer preventief werken. Ook moeten we inspelen op de demografische ontwikkelingen die ingrijpend zullen zijn voor Opsterland.

De transformatie vraagt een nieuwe manier van werken van professionals uit het hele veld: gemeenten, zorg- en welzijnsinstellingen. Een manier van werken waarin eigenaarschap en zelfredzaamheid van inwoners en cliënten en hun nabije omgeving centraal staan. ‘Van zorgen voor, naar zorgen dat’, is de kern van de transformatie. Enerzijds moeten we ervoor zorgen dat het goed leven blijft in Opsterland en aan de andere kant moeten we ervoor zorgen dat de zorg betaalbaar blijft. Er zal een ontwikkelagenda inclusieve samenleving worden opgesteld die in het voorjaar van 2019 aan de nieuwe gemeenteraad aangeboden wordt.In deze ontwikkelagenda wordt nadrukkelijk ingegaan op het beheersbaar houden van de kosten.  

Kaderstellende documenten

Thema Uitvoering sociale wetgeving

Thema Uitvoering sociale wetgeving

De inwoners van Opsterland kunnen zo veel mogelijk zelf voorzien in hun eigen levensonderhoud en kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.

Doelstellingen

Iedereen doet mee.

In het beleid is het uitgangspunt dat iedereen mee kan doen. Dit betekent dat we ook voor mensen met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt ondersteuning ingezet kan worden.

Verbonden partijen

  • Voor de lopende afspraken ten aanzien van de sociale werkvoorziening werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Sociale werkvoorziening Fryslân, welke dit werk heeft uitbesteed aan de NV Caparis, waar wij aandeelhouder van zijn.

Thema Maatschappelijke ondersteuning

Thema Maatschappelijke ondersteuning

Inwoners zijn zo lang mogelijk zelfredzaam, wonen waar het kan zelfstandig en kunnen meedoen in de maatschappij.

Doelstellingen

Verbonden partijen

Op het gebied van publieke gezondheidszorg werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân, waar de GGD Fryslân deel van uitmaakt.

Bij de inkoop en de daarmee samenhangende beleidsvoorbereiding van Jeugdhulp en delen van de Wmo werken we samen in de Centrumregeling samenwerking sociaal domein Friese gemeenten. Formeel is dit geen verbonden partij.

Thema Jeugdhulp

Thema Jeugdhulp

Jeugdigen in de gemeente Opsterland groeien evenwichtig op in de eigen sociale omgeving.

Het jongerenbeleid is in Opsterland in ontwikkeling. Bij de verdere uitwerking wordt gebruik gemaakt het actieprogramma Zorg voor jeugd

Doelstellingen

Verbonden partijen

Op het gebied van publieke gezondheidszorg werken we samen in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân, waar de GGD Fryslân deel van uitmaakt.

Bij de inkoop en de daarmee samenhangende beleidsvoorbereiding van Jeugdhulp en delen van de Wmo werken we samen in de Centrumregeling samenwerking sociaal domein Friese gemeenten. Formeel is dit geen verbonden partij.

Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen

Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen

Het is prettig leven in de Opsterlandse dorpen. En dat willen we graag zo houden of liever nog verbeteren. Leefbaarheid in de dorpen staat bij de gemeente Opsterland dan ook boven aan de agenda. 

Doelstellingen

Dorpen en hun inwoners denken en werken aan hun toekomst en nemen initiatief bij het uitvoeren van de gewenste maatregelen

Inwoners weten zelf het beste waar behoefte aan is in het dorp. Initiatieven vanuit het dorp ondersteunen en faciliteren we, waar mogelijk. 

Beleidsindicatoren

 

Banen

(het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

574,4

708,7

758,2

Bron: LISA

 

Gegevensperiode: 2017

Netto arbeidsparticipatie

(Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

66,6%

65,3%

66,7%

Bron: CBS - Arbeidsdeelname

 

Gegevensperiode: 2017

Werkloze jongeren

(het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

1,62%

2,08%

1,52%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2015

Personen met een bijstandsuitkering

(het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners die 18 jaar en ouder zijn.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

333

460

411

Bron: CBS - Participatiewet

 

Gegevensperiode: 2017

 

Lopende reïntegratievoorzieningen

(het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

316

269

290

Bron: CBS - Participatiewet

 

Gegevensperiode: 2017

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

(Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. )

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

510

580

570

Bron: CBS - Monitor Sociaal Domein WMO

 

Gegevensperiode: 2017

Jongeren met een delict voor de rechter

(het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

0,76%

1,28%

1,45%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2015

Kinderen in uitkeringsgezin

(het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

5,03%

6,17%

6,58%

Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

 

Gegevensperiode: 2015

Jongeren met jeugdhulp

(het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

8,9%

9,7%

9,7%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: 2017

Jongeren met jeugdreclassering

(het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

0,2%

0,3%

0,4%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: 2017

Jongeren met jeugdbescherming

(het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.)

Opsterland:

Fryslân:

Nederland:

Realisatie:

1,4%

1,3%

1,0%

Bron: CBS – Beleidsinformatie Jeugd

 

Gegevensperiode: 2017

De indicatoren ten aanzien van voortijdig schoolverlaten en absoluut en relatief verzuim zijn te vinden in het programma Onderwijs.

Wat mag het kosten

Bedragen x1000
Exploitatie
Lasten 36.736 38.305 37.586 36.875 36.598
Baten 10.585 10.335 10.401 10.543 10.771
Saldo van baten en lasten -26.152 -27.970 -27.185 -26.332 -25.827

Toelichting op de financiën

Bedragen x € 1.000  Begroting 2018   Begroting 2019 
Saldo voor reservemutaties        -26.152        -27.970
Reservemutaties (zie lijst reserves)             28               -30
Resultaat na reservemutaties        -26.124        -28.000
Verschil 2018 en 2019 nadelig             -1.876

Het saldo van dit programma is in 2019 € 1.876.000 nadeliger dan in 2018.

Als gevolg van de gewijzigde verdeling van de overheadkosten is er op dit programma een nadeel van € 1.748.000 ten opzichte van 2018 (zie ook de toelichting bij programma 0).

In 2019 is voor Alfahulpen in loondienst en cao effecten € 810.000 extra budget opgenomen. Als gevolg van de wijziging van de eigen bijdrage WMO is € 300.000 extra nodig.

Bij de perspectiefbrief 2018 is voor bijstelling van de budgetten Jeugd en WMO voor 2018 € 2,2 miljoen extra meegenomen. De maatregelen die nodig zijn kunnen (slechts) beperkt in Opsterland worden geregeld. Het grootste deel van deze kosten die gemaakt worden is door onszelf niet of slechts zeer beperkt beïnvloedbaar. Een kleiner deel van de uitgaven kan worden verlaagd door beleidsaanpassingen. Tegelijk is het budget ook voor het belangrijkste deel afhankelijk van het verloop van de vergoeding van het rijk. Wij verwachten hier gezien de rijksbrede signalen de komende periode verdere ontwikkeling in. Op basis hiervan is deze bijstelling vooralsnog incidenteel opgenomen, aflopend in drie jaar. Voor 2019 nog € 1,5 miljoen en in 2020 € 0,7 miljoen. Dit betekent dat het budget in 2019 incidenteel € 0,7miljoen voordeliger is dan in 2018 (€ 2,2 miljoen minus € 1,5 miljoen).

Daarnaast is de geraamde bijdrage aan Caparis € 496.000 lager dan in 2018 vanwege de verwachte terugloop van het aantal WSW'ers. De gemeentelijke bijdrage in 2019 sluit hiermee aan op de begroting 2019 van de GR.

Gebaseerd op het coalitieakkoord zijn in 2019 de volgende incidentele budgetten opgenomen: voor een haalbaarheidsonderzoek leer/werkbedrijf € 30.000, uitbreiden tegenprestatie 2019: € 72.000, in 2020 en 2021: €144.000 per jaar, beheersen kostenontwikkeling binnen het sociaal domein € 20.000 per jaar voor 2019 en 2020, lokale duurzaamheidsagenda per dorp of cluster van dorpen: 2019 € 40.000, 2020 € 80.000 en in 2021 € 40.000, voor het inzetten op ontwikkelen van dorpsregisseurs € 20.000, voor het verruimen van de dorpsbudgetten van 2019 tot en met 2022 € 3.000 per jaar en tenslotte voor het compenseren van de OZB voor sportvoorzieningen en dorpshuizen een bedrag van € 25.000 per jaar voor de jaren 2019 tot en met 2022. 

Tenslotte is het budget voor schoolmaatschappelijk werk met € 30.000 verlaagd. Dit is de bijdrage vanuit het programma Sociaal Domein voor het openhouden en opwaarderen van het Biebpunt in Beetsterzwaag. De andere € 30.000 nodig voor het Biebpunt wordt bijgedragen vanuit programma 4, onderwijs.